Een publicatie op het internet heeft een sterk internationaal karakter. Onrechtmatige uitingen (smaad en laster) in die publicatie kunnen dan ook grensoverschreidende gevolgen hebben. Een Franse website kan bijvoorbeeld gemakkelijk schade veroorzaken in Duitsland en omgekeerd. De vraag is vaak welke rechter over deze geschillen mag oordelen. Lexxit legt uit.

Het belang van de juiste rechter bij smaad en laster.

Er wordt in ieder land anders gedacht over wat precies smaad en laster is. Daarom kan het voor de uitkomst van een procedure een groot verschil maken in welk land een procedure aanhangig wordt gemaakt. Hieronder wordt meer uitleg verschaft.

Bevoegdheid bij smaad en laster in Europa.

Een rechter heeft slechts een beperkte bevoegdheid om recht te spreken, zijn jurisdictie. Om rechtsconflicten te voorkomen is binnen de Europese Unie (Brussel I verordening –PDF-) vastgelegd wanneer welke rechter bevoegd is. Daarbij is van belang de woonplaats en waar schade veroorzaakt wordt.
In geval van smaad en laster kan binnen de EU een procedure gestart worden in de volgende landen:

  1. De rechter in het land waar gedaagde woont (art. 2 lid 1 Brussel I).
  2. De rechter in het land waar het schadebrengend feit zich voltrekt (art. 5 lid 3 Brussel I).
  3. De rechter in het land waar schade ontstaat, maar alleen voor de schade die zich in dat land voltrekt (art. 5 lid 3 Brussel I).
  4. De rechter in het land waar de schadelijdende het centrum van zijn belangen heeft (eDate arrest).

Voorbeeld.

Een kort voorbeeld verschaft meer duidelijkheid. In het geval dat een Belg op een Franse website een smadelijk stuk in het engels over een Duitse international schrijft zou de Duitse international zich tot de volgende rechters kunnen wenden. (1) De Belgische rechter omdat de gedaagde daar woont. (2) De Franse rechter omdat het schadebrengend feit zich in Frankrijk afspeelt. (3) De Engelse rechter omdat de internationale organisatie in Engeland schade lijdt, doch slechts voor de schade in Engeland. (4) De Duitse rechter omdat in Duitsland het centrum van de belangen van het internationale bedrijf liggen.

Forumkeuze en Smaadtoerisme.

Door de international werking van het internet zijn al snel meerdere rechters bevoegd. In dat geval kan de eiser kiezen bij welk gerecht het geschil aanhangig wordt gemaakt. Zo kan voor een rechtsgebied worden gekozen waar verdediging hoge kosten met zich meebrengt, een lage bewijslast geldt of bijvoorbeeld hoge schadevergoedingen worden toegekend, bijvoorbeeld Engeland.

Hoewel de Europese Raad hierover al haar zorgen heeft geuit is er op dit moment in Europa slechts beperkte wetgeving op dit gebied. In Engeland en Whales is wel onlangs wetgeving van kracht geworden waarin wordt bepaald dat een Engelse rechter op dit gebied alleen bevoegd kan zijn als dit de meest passende keuze is.

Smaad en Laster in de USA.

Het merendeel van de internet- en social media diensten zijn in Amerika gevestigd. Denk bijvoorbeeld aan WordPress, Facebook, Skype, Google en Twitter. Iemand in Nederland kan daarom slachtoffer worden van smaad of laster gepleegd vanuit de Verenigde Staten. Bijvoorbeeld als iemand een anoniem blog start op WordPress.com.

Als een Nederlander schade lijdt door een smadelijke website uit de VS zal de Nederlandse rechter zichzelf in de meeste gevallen bevoegd achten over het conflict te oordelen. Het verkregen vonnis zal vervolgens in Amerika ten uitvoer gelegd moeten worden. Omdat Nederland geen verdrag heeft met de VS ten aanzien hiervan moet voor deze tenuitvoerlegging toestemming gevraagd worden aan een Amerikaanse rechter, middels een zogenaamde Ex aequar procedure.

De SPEECH Act.

 Op 10 augustus heeft de Amerikaanse President Barack Obama de, zeer toepasselijk genaamde, SPEECH Act ondertekend. Deze wet beschermt Amerikaanse burgers tegen buitenlandse vonnissen wegen smaad. Dit door de Amerikaanse rechter te verbieden dergelijke vonnissen ten uitvoer te leggen indien de uiting niet smadelijk is onder Amerikaans recht.

Kan dit artikel gebruikt worden in een juridische procedure?

Dat is onwaarschijnlijk. Om dit artikel voor consumenten leesbaar te maken is namelijk wat van de juridische precisie geofferd. Het is voor niet-juristen bovendien niet eenvoudig om de juridische accenten in een casus te herkennen. Dat is vergelijkbaar met het bouwen van een huis op basis van een schetstekening.

Dit artikel is voornamelijk bedoeld om een algemeen beeld te geven van de juridische aspecten van het internet. Lexxit raadt dan ook af om op basis van dit artikel enige juridische stappen te ondernemen. Dat kan veel schade veroorzaken.

Juridische ondersteuning tegen laster en smaad.

Lexxit Direct biedt professionele ondersteuning bij juridische handhaving tegen laster en smaad. Klik op de knop hieronder voor meer informatie. Via dezelfde knop kunt u een casus aan Lexxit voorleggen. Lexxit beoordeelt uw casus en geeft vervolgens vrijblijvend advies.

Smaad en Laster.

Licentie

Creative Commons-Licentie
Lexxit Knowledge van Lexxit is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding-NietCommercieel-GelijkDelen 3.0 Unported-licentie.
Gebaseerd op een werk op www.lexx-it.nl.

Lexxit geeft vrijblijvend advies over uw casus!

Meld internetmisbruik