Een grote Nederlandse sportbond verplicht al haar scheidsrechters schriftelijk te verklaren dat zij niet over die sportbond zullen publiceren op social media, zo vertelde een bezorgde scheidsrechter ons. Haar vraag was of zij de sportbond haar kon verplichten de verklaring te teken, zij voelde zich namelijk aangetast in haar vrijheid van meningsuiting.

Door: Stephan Mulders

De verklaring is omvangrijk. Kort gezegd mogen de scheidsrechters zonder toestemming geen enkele publicatie over de sportbond, wedstrijden, sponsoren enz. online of online plaatsen. Dat lijkt op censuur. Zoals velen weten is censuur verboden in art. 7 grondwet. De grondwet geldt echter alleen voor overheidsinstellingen, de sportbond is geen overheidsinstelling maar een private rechtspersoon.

Sportbond vrij in handelen binnen de redelijkheid en billijkheid.

Private rechtspersonen zoals de sportbond zijn in beginsel vrij in hun handelen. Zij mogen overeenkomsten sluiten die de grondrechten van anderen beperken. Zoals een non-concurrentiebeding, waarmee de vrijheid van arbeidskeuze beperkt wordt. Wie niet wil dat zijn grondrechten op die manier beperkt worden kan ervoor kiezen die overeenkomst niet aan te gaan. Private rechtspersonen mogen echter niet hun economische overwicht gebruiken om anderen (feitelijk) te dwingen een bepaalde overeenkomst aan te gaan. In dat geval handelen zij mogelijk in strijd met de redelijkheid en billijkheid.

Het belang van mevrouw.

Zoals zovelen gaat de mevrouw in kwestie bijna iedere zaterdag en zondag op als scheidsrechter. Zij doet dat vrijwillig, maar het is een belangrijke hobby voor haar. Zonder toestemming van de sportbond kan zij haar hobby niet beoefenen, en die toestemming krijgt zij alleen als zij de verklaring tekent. Feitelijk is de scheidsrechter dus afhankelijk van de sportbond. Een rechter maakt in dit geval een belangenafweging. Welke kant die belangenafweging opgaat zal afhangen van de argumenten van de sportbond om de verklaring te eisen. Een rechter grijpt doorgaans alleen in wanneer sprake is van een duidelijk onredelijke belangenverhouding. De sportbond komt dus niet weg met een “gewoon omdat het kan”. Anderzijds is voor de scheidsrechter onvoldoende dat enkel haar belangen geschonden worden. De sportbond staat in deze kwestie dus in een sterkere positie, wanneer zij kan aantonen dat zij een redelijk belang heeft dan is er een grote kans dat de rechter in haar voordeel oordeelt.

Een recent voorbeeld van zo’n procedure is het kort geding van Youri van Gelder tegen het NOC*NSF. Er was veel te zeggen voor het standpunt van Van Gelder. De rechter oordeelde echter:

Het is niet aan de rechter te bepalen of, en zo ja welke maatregelen nodig waren. De rechter kan alleen achteraf beoordelen of NOC*NSF in de gegeven omstandigheden in redelijkheid tot de genomen maatregel heeft kunnen komen. Daarbij past de rechter aanmerkelijke terughoudendheid. Alleen indien het naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zou zijn dat [eiser] aan het besluit van NOC*NSF zou zijn gebonden, is er plaats voor rechterlijk ingrijpen”1

Op het gebied van vrijheid van meningsuiting komen dit soort vragen vaak ter sprake in verband met schotelantennes. Veel woningcorporaties verbieden hun huurders schotelantennes aan te brengen. In het verleden betoogden deze huurders dat een schotelantenne de enige manier is om bepaalde (buitenlandse) zenders te ontvangen. Het verbod is daarom in strijd met het recht informatie te ontvangen, welk recht onderdeel is van de vrijheid van meningsuiting. Tegenwoordig kunnen de meeste zenders ook via internet ontvangen worden, dus is dit argument wat minder sterk geworden.

Sportbond kan niet tegen iedere overtreding optreden.

Een andere vraag is of de sportbond, met de getekende verklaring, zomaar kan optreden tegen iedere publicerende scheidsrechter. Het antwoord daarop is nee. Ook wanneer zij optreedt tegen een publicatie moet zij rekening houden met de redelijkheid en billijkheid. Wanneer de scheidsrechter bijvoorbeeld een ernstige misstand aan de kaak wil stellen zal de sportbond daar niet gemakkelijk iets tegen kunnen doen. De verklaring is dus niet in ijzer gegoten.

Licentie

Creative Commons-Licentie
Lexxit Knowledge van Lexxit is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding-NietCommercieel-GelijkDelen 3.0 Unported-licentie.
Gebaseerd op een werk op www.lexx-it.nl.

Lexxit geeft vrijblijvend advies over uw casus!

Meld internetmisbruik