Mijn bedrijfsnaam wordt gebruikt voor een pornowebsite. (domeinnaamkaping).

Pornowebsites maken regelmatig gebruik van (oude) bedrijfsnamen om bezoekers te lokken. Dit overkwam bijvoorbeeld recent nog de Brabantse basisschool, De Vlinder. De Vlinder stond tot voor kort bekend als “De Windroos”. In juli 2015 ontdekten enkele ouders ‘toevallig’ dat op de oude website van de basisschool een pornowebsite gehost wordt. Het bestuur was vergeten de oude domeinnaam te verlengen. De ouders zijn natuurlijk geschokt en het bestuur is “not amused”.

Natuurlijk was het verstandiger geweest om de oude domeinnaam nog enkele jaren aan te houden. Dat kost immers maar een paar euro per jaar en bespaart veel ellende. Maar ja, dat is achteraf en “achteraf is mooi wonen” zeggen ze in Eindhoven.

Bovendien biedt het aanhouden van een domeinnaam slechts beperkt bescherming. Een ander kan namelijk ook dezelfde domeinnaam met een andere extensie (bijvoorbeeld .com, .be, .info, .eu etc.) registreren. Ook kunnen variaties van de originele domeinnaam gebruik worden. Daarnaast maken pornowebsites ook regelmatig gebruik van bedrijfsnamen in hun url (leukeseks.nl/bedrijfx). Wie vervolgens naar bedrijfx zoekt op Google komt ook de website leukeseks.nl tegen.

De vraag is dus op welke wijze hiertegen opgetreden kan worden.

Handelsnamen vs. merknamen.

Het lijkt logisch een beroep te doen op het merken- of handelsnamenrecht. De begrippen Handelsnamen en merknamen worden regelmatig, ten onrechte, door elkaar gehaald. Allereerst wordt het merkenrecht behandeld.

Domeinnaamkaping en het merkenrecht.

Een merknaam dient ter onderscheid van een product en is pas beschermd wanneer dit geregistreerd is, bijvoorbeeld bij het BOIP. Merken worden sterk beschermd. Iedere organisatie zou zijn naam als beneluxmerk moeten registreren wanneer mogelijk. Dat kost € 240,- voor 10 jaar en kan eenvoudig online via www.boip.nl.

De rechthebbende van een merk kan optreden tegen het gebruik van zijn merk in een domeinnaam of url wanneer daarmee (a) ongerechtvaardigd voordeel behaald wordt (aanhaken), (b) afbreuk wordt gedaan aan het onderscheidend vermogen (verwateringsgevaar) of (c) afbreuk wordt gedaan aan de reputatie van het merk. (reputatierisico) (art. 2.20 lid 1 sub d BVIE.)

De pornowebsite gebruikt de merknaam om bezoekers te lokken of hoger in de zoekresultaten te komen. Zij behaalt dus voordeel door het gebruik van de merknaam. Wanneer zij geen voordeel zou behalen zou zij immers een andere domeinnaam kiezen. Het zal voor de porno-ondernemer moeilijk zijn om dit voordeel te rechtvaardigen. Om die reden zou een beroep op ongerechtvaardigd voordeel goed mogelijk zijn.

Ook “afbreuk aan reputatie” is een sterke grond. Een pornowebsite heeft immers niet bepaald een gunstige invloed op de reputatie van een merk.

Verwateringsgevaar is wat moeilijker aan te tonen, maar daarvan kan bijvoorbeeld sprake zijn wanneer het bedrijf zelf handelt in erotische producten.

Het merkenrecht biedt dus een sterke bescherming tegen domeinnaamkaping. Maar niet iedere bedrijfsnaam is als merk geregistreerd. Het handelsnaamrecht lijkt in dat geval een goede oplossing. Hieronder wordt toegelicht waarom een beroep daarop niet echt kansrijk is.

Handelsnaamrecht als bescherming tegen domeinnaamkaping.

Een handelsnaam wordt gebruik als aanduiding van een onderneming in het handelsverkeer. Een handelsnaam ontstaat door het gebruik in het handelsverkeer, bijvoorbeeld door de naam op je briefpapier te zetten. Wie een handelsnaam het eerste gebruikt heeft recht op bescherming. N.b. veel mensen denken dat een handelsnaam beschermd wordt door deze in te schrijven in het Handelsregister. Dat is onjuist, de handelsnaam moet gebruikt worden. Al is een inschrijving wel een belangrijke aanwijzing voor gebruik.

Een handelsnaam biedt minder sterke bescherming dan een merk. Volgens de handelsnaamwet kan de gebruiker van een handelsnaam optreden tegen het gebruik van een (bijna) gelijke jongere handelsnaam wanneer daardoor verwarring te duchten is bij het publiek. (art. 5 Handelsnaamwet)

Of verwarring is te duchten hangt af van de aard van de bedrijven. Slagerij Pietersen kan optreden tegen een andere slager die dezelfde naam gebruikt maar niet tegen een kledingwinkel met de naam Pietersen. De pornowebsite zal om die reden in de meeste gevallen geen verwarring veroorzaken.

Daarnaast heeft de Hoge Raad bepaald dat een domeinnaam niet per se als handelsnaamgebruik wordt gezien. Een domeinnaam is namelijk een adres naar een website, net zoals een straatnaam leidt naar een fysiek adres. Daarom is het gebruik van de domeinnaam bedrijfx.nl door de porno-ondernemer geen inbreuk op het handelsnaamrecht. Dat wordt pas anders wanneer de porno-ondernemer de naam “bedrijf x” daadwerkelijk op zijn pornowebsite gebruikt.

Het beroep op het handelsnaamrecht zal dus waarschijnlijk afketsen op twee gronden: (I) er ontstaat geen verwarring, en, (II) een domeinnaam is geen handelsnaamgebruik. Gelukkig bestaat er nog een derde grond waarop de pornowebsite aangepakt kan worden: de onrechtmatige daad (6:162 BW)

Domeinnaamkaping onrechtmatig (art. 6:162 BW)

Het bedrijf kan de pornowebsite ook aanspreken op grond van onrechtmatige daad. De onrechtmatige daad is in het Nederlandse recht de basis van aansprakelijkheid. Kort gezegd is ieder handelen of nalaten onrechtmatig wanneer daardoor een inbreuk wordt gemaakt op een recht of wanneer dat gedrag “maatschappelijk onbetamelijk” is. Met betrekking tot de pornowebsite zijn een aantal argumenten op te voeren.

Men kan dus aanvoeren dat het onbehoorlijk is om een pornowebsite te openen met dezelfde domeinnaam als een andere onderneming. Dat heeft immers als gevolg dat die onderneming geassocieerd wordt met porno. Aan porno kleeft nu eenmaal een negatief imago en het kan onbehoorlijk zijn om anderen daarmee te “besmetten”.

Betoogd kan ook worden dat de pornowebsite een inbreuk maakt op de eer en goede naam van het bedrijf. Door de pornowebsite wordt immers een verband gelegd tussen het bedrijf en porno en dat is niet bepaald goed voor de reputatie daarvan. Het recht op eer en goede naam is onderdeel van artikel 8 EVRM. Door inbreuk te maken op dat recht handelt de porno-ondernemer dus onrechtmatig jegens het bedrijf. Dit argument zal sterker zijn wanneer kan worden aangetoond dat dit bewust of stelselmatig gebeurt. Nog sterker wordt dit wanneer kan aangetoond dat deze inbreuk daadwerkelijk tot schade leidt, bijvoorbeeld door terugloop van het aantal klanten. Al is dat laatste in de praktijk lastig aan te tonen.

Een ander argument is dat de pornowebsite profiteert van de bekendheid van het bedrijf. Op zichzelf gezien is het niet onrechtmatig van andermans bekendheid te profiteren, ook niet als de ander daarvan nadeel ondervindt. Dat kan echter anders worden wanneer er verwarring veroorzaakt wordt bij het publiek (Zie bijvoorbeeld dit vonnis) Zoals gezegd ontstaat niet altijd verwarring omdat veel ondernemingen van een geheel andere aard zijn dan een pornowebsite.

Of een beroep op onrechtmatige daad slaagt is afhankelijk van de concrete omstandigheden van het geval. Bepaald gedrag kan in de ene situatie wel onrechtmatig zijn en in de andere situatie weer niet.

Tot slot zou het bedrijf een beroep kunnen doen op ongerechtvaardigde verrijking. (6:212 BW). Het bedrijf kan betogen dat de porno-ondernemer, door gebruik te maken van zijn naam, zichzelf ongerechtvaardigd verrijk. Immers, de porno-ondernemer behaalt daar voordeel uit ten koste van de reputatie van het bedrijf. Het bedrijf kan op grond van ongerechtvaardigde verrijking slechts schadevergoeding vorderen. De porno-ondernemer kan het gebruik dus gewoon voortzetten, maar moet wel de geleden schade betalen.

Vragen, of casus voorleggen?

Heeft U een vraag over dit artikel? Neem gerust even contact op via het onderstaande formulier. Daarnaast kunt U kort Uw casus voorleggen. Lexxit geeft in dat geval vrijblijvend advies. Wij helpen U graag.

Uw naam *

Uw e-mailadres *

Uw bericht *

CAPTCHA code:
captcha
Voer aub de CAPTCHA code hieronder in en druk op “Verzenden”

Ga akkoord met onze gebruiksvoorwaarden en privacy statement.

Licentie

Creative Commons-Licentie
Lexxit Knowledge van Lexxit is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding-NietCommercieel-GelijkDelen 3.0 Unported-licentie.
Gebaseerd op een werk op www.lexx-it.nl.

Lexxit geeft vrijblijvend advies over uw casus!

Meld internetmisbruik