Lodwijk asscher gedaagd vanwege smaad.

Vier goede redenen waarom hij onschuldig is.

Het zit de PvdA-voorman niet mee. Eerst de verkiezingsuitslag, de dag erna een dagvaarding. De eigenaar van vakantiepark Fort Oranje is boos vanwege een aantal opmerkingen tijdens een campagnebezoek op 23 maart 2013 heeft de heer Asscher gezegd dat het park vanwege “maffia-achtige toestanden” zo snel mogelijk gesloten moet worden. In dit artikel geeft Lexxit vier goede redenen waarom de rechter Asscher waarschijnlijk niet zal terugfluiten.

1. Asscher is een politicus

Politici hebben meer vrijheid van meningsuiting dan de gewone burger. Zij moeten immers vrij zijn om misstanden aan de kaak te stellen en het politieke debat te voeren, ook al zijn hun standpunten controversieel. Het EHRM geeft daarom keer op keer aan dat uitingen van politici wat meer terughoudend beoordeeld moeten worden. Gebeurt dat niet dan ontstaat het gevaar van een dictatuur van de meerderheid.

De grotere vrijheid van politici is natuurlijk niet onbeperkt en ziet vooral op uitingen die gedaan worden in het publieke debat. In dit geval zou Asscher kunnen betogen dat hij zijn uitspraken heeft gedaan omdat de gemeente Zundert probeert de camping te sluiten maar daartoe juridisch niet in staat is.

In 2014 werd de burgemeester van Utrecht ook tevergeefs gedaagd vanwege uitspraken over de prostitutieboten aan het Zandpad. De rechter had weinig compassie met de eigenaars en oordeelde dat de politicus deze uitspraken mocht doen.

2. Asscher hoeft niet te bewijzen dat de uitspraken waar zijn.

De camping eigenaar lijkt vooral boos omdat de opmerkingen volgens hem niet waar zijn. Op zijn camping staan geen mafiosi. Echter, Lodewijk hoeft niet te bewijzen dat hij de waarheid spreekt, alleen dat hij erop mocht vertrouwen dat hij de waarheid spreekt. Dat is een belangrijk verschil.

De uitspraken zijn gedeeltelijk te kwalificeren als een mening. Bijvoorbeeld de mening dat de camping dicht moet. Het gedeelte over de “maffia-achtige toestanden” heeft een meer feitelijke achtergrond.

De uitspraak heeft een beschuldigend karakter en kan een negatief effect hebben op het imago van de camping. Zo’n beschuldiging mag daarom niet zonder enige grond gedaan worden. Aan de andere kant zou het te ver gaan als Asscher daadwerkelijk zou moeten bewijzen dat de uitspraken waar zijn. Dan zou niemand meer iets durven zeggen zonder het zeker te weten. Daarom hoeft hij niet te bewijzen dat daadwerkelijk sprake is van maffia-achtige toestanden, maar slechts aan te tonen dat hij redelijkerwijs tot die conclusie mocht komen.

Asscher heeft dus geen zware bewijslast. Dat Asscher spreekt over “maffia-achtige toestanden” in plaats van “maffia” helpt de camping ook niet echt.

3. Het hubris-effect: Fort Oranje zocht zelf de publiciteit op.

Fort Oranje heeft zelf meegewerkt aan een televisiedocumentaire. Zij is zelf in de publiciteit getreden. Het voorzienbaar gevolg daarvan is dat de nodige ophef kan ontstaan over de camping, anderen vormen naar aanleiding van de documentaire een mening over de camping en mogen die ook uiten. Ook de heer Asscher.

Wie zelf in de publiciteit treedt kan niet gemakkelijk optreden tegen vervelende opmerkingen. Die opmerkingen worden namelijk deels veroorzaakt doordat in de publiciteit getreden wordt. Dat wordt ook wel het hubris-effect genoemd, naar het Griekse woord hybris, dat misplaatste trots betekent.

4. Een rectificatie wordt bijna nooit toegewezen.

Een rectificatie is een vergaand middel. Iemand moet publiekelijk zijn mening terugnemen. Dat gaat verder dan de uiting verwijderen omdat de rectificator daadwerkelijk een publieke handeling moet verrichten.

Rechters zijn daarom nogal terughoudend in het toewijzen ervan. Bovendien is een rectificatie niet altijd nodig. In een geval als het onderhavige kan bijvoorbeeld al voldoende zijn als de rechter voorlopig oordeelt dat de uitingen onrechtmatig zijn. Omdat de kwestie zoveel publiciteit krijgt zal iedereen de uitkomst kennen en is een rectificatie niet meer nodig.

Lees hier meer over rectificaties.

Tot slot.

Ongetwijfeld zullen de uitingen van Asscher de camping schade berokkenen. Ook zullen sommigen de uitingen niet netjes vinden en wellicht een goedkope manier om stemmen te winnen. Dat is echter niet voldoende om de uitingen als onrechtmatig te kunnen bestempelen. Daarvoor moet ofwel sprake zijn van een onterechte beschuldiging, ofwel een zodanig grove beschuldiging dat de grenzen van het fatsoen worden overtreden, ofwel het een privé-kwestie betreffen. Geen van deze drie gevallen gaan op. Het is dus niet waarschijnlijk dat Fort Oranje gelijkt krijgt.

Licentie

Creative Commons-Licentie
Lexxit Knowledge van Lexxit is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding-NietCommercieel-GelijkDelen 3.0 Unported-licentie.
Gebaseerd op een werk op www.lexx-it.nl.

Lexxit geeft vrijblijvend advies over uw casus!

Meld internetmisbruik