Kinderfoto’s, social media en het portretrecht

Op Facebook worden regelmatig foto’s geplaatst. Ook van kinderen. Sommige ouders vinden dat geen prettig idee. Dat is een persoonlijke keuze. De een zal naar hartenlust de mooiste foto’s delen, de ander wil juist liever geen foto’s op het internet. Als ouder heb je dat niet helemaal in de hand. Ook familie, vrienden en bekenden kunnen een foto maken en online plaatsen, overigens vaak met de beste bedoelingen. Een bezorgde ouder vroeg Lexxit of zij foto’s van haar kinderen kon laten verwijderen en wat haar juridische mogelijkheden zijn.

Het gezag.

Minderjarigen kunnen in Nederland niet zelfstandig in rechte optreden omdat ze handelingsonbevoegd zijn. Wel kan een meerderjarige met gezag over het kind namens het kind in rechte optreden. Doorgaans hebben de ouders van het kind gezag, maar de ouder(s) kunnen uit het gezag  worden ontzet of ontheven.

Een bijzondere situatie ontstaat wanneer de ouders gescheiden zijn. Het is gebruikelijk dat de ouders gezamenlijk gezag over de kinderen krijgen na een echtscheiding. Gezamenlijk gezag houdt in dat zij belangrijke beslissingen voor de kinderen gezamenlijk moeten nemen. Voor het starten van een procedure is daarom ook toestemming van de andere ouder nodig.

De andere ouder kan de toestemming natuurlijk weigeren. In dat geval wordt teruggevallen op het ouderschapsplan. In het (verplichte) ouderschapsplan maken ouders afspraken over de opvoeding van de kinderen. Wanneer een van de ouders principieel bezwaar heeft tegen het verspreiden van foto’s op social media is het dus verstandig hierover afspraken te maken.(en deze vast te leggen in het ouderschapsplan!) Nu zal in de meeste ouderschapsplannen geen paragraaf over foto’s social media zijn opgenomen. In dat geval kan het ouderschapsplan in gezamenlijk overleg worden aangepast. In het uiterste geval de rechter worden gevraagd een oordeel te vellen over de kwestie. De rechter gaat bij zijn beslissing uit van het belang van het kind.

Het portretrecht van kinderen.

Verwijdering van een foto of filmpje vindt plaats op basis van het portretrecht.(Artikel 21 Aw). Een geportretteerde, dat wil zeggen iemand die herkenbaar op een foto staat, kan een foto doen verwijderen wanneer hij daarbij een redelijk belang heeft. In dit geval is de geportreteerde het kind. Het redelijke belang bestaat uit het recht op privacy van het kind.

Het woordje “redelijk” houdt in dat er een belangenafweging plaatsvindt. Daarbij wordt enerzijds het recht op vrijheid van meningsuiting van de plaatser van de foto meegewogen. Anderzijds heeft het kind ook recht op privacy. Die belangenafweging wordt per geval gemaakt. Gekeken wordt naar factoren als: is de foto in een openbare gelegenheid gemaakt, heeft de foto nieuwswaarde, in hoeverre is de foto beschadigend, in welke context wordt de foto gebruikt, de leeftijd van het kind etc. etc.

Voorbeelden portretrecht kinderen.

Een bekend voorbeeld van het portretrecht van kinderen betreft het (anti-) pestprogramma Project P. Televisiezender RTL 4 maakte een programma waarin gepeste kinderen met een verborgen camera werden gevolgd op school. Enkele ouders en kinderen hadden meegewerkt. De school en ook enkele ouders maakten bezwaar tegen uitzending van de beelden omdat hiermee de privacy (en het portretrecht) van de kinderen geschaad werd. Met succes! Ondanks dat RTL, naar eigen zeggen, een ernstige misstand aan de kaak stelde mochten de beelden niet uitgezonden worden. Met name van belang was dat het om zeer jonge kinderen ging en dat de beelden op school gemaakt zijn. Zij hadden dus niet hoeven verwachten dat er een verborgen camera aanwezig zou zijn.

Een ander voorbeeld ging over Prinses Amalia. De Telegraaf plaatste een foto van de minderjarige prinses, terwijl zij aan het hockeyen was. De telegraaf voerde aan dat Prinses Amalia een bekend persoon is en dat het publiek daarom recht had om geïnformeerd te worden over het wel en wee van de Prinses. Daar ging de rechter niet in mee. Hoewel de prinses inderdaad bekend is wil dat nog niet zeggen dat zij helemaal geen privacy heeft. De prinses werd namelijk gefotografeerd bij het uitoefenen van haar hobby en het publiek heeft geen belang om daarvan geïnformeerd te worden.

Kan dit artikel gebruikt worden in een juridische procedure?

Dat is onwaarschijnlijk. Om dit artikel voor consumenten leesbaar te maken is namelijk wat van de juridische precisie geofferd. Het is voor niet-juristen bovendien niet eenvoudig om de juridische accenten in een casus te herkennen. Dat is vergelijkbaar met het bouwen van een huis op basis van een schetstekening. Dit artikel is voornamelijk bedoeld om een algemeen beeld te geven van de juridische aspecten van het internet. Lexxit raadt dan ook af om op basis van dit artikel enige juridische stappen te ondernemen. Dat kan veel schade veroorzaken.

Vragen, of casus voorleggen?

Heeft U een vraag over dit artikel? Neem gerust even contact op via het onderstaande formulier.

Daarnaast kunt U kort Uw casus voorleggen. Lexxit geeft in dat geval vrijblijvend advies. Wij helpen U graag.

Uw naam *

Uw e-mailadres *

Uw bericht *

CAPTCHA code:
captcha
Voer aub de CAPTCHA code hieronder in en druk op “Verzenden”

Ga akkoord met onze gebruiksvoorwaarden en privacy statement.

 

 

Licentie

Creative Commons-Licentie
Lexxit Knowledge van Lexxit is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding-NietCommercieel-GelijkDelen 3.0 Unported-licentie.
Gebaseerd op een werk op www.lexx-it.nl.

Lexxit geeft vrijblijvend advies over uw casus!

Meld internetmisbruik