EHRM: Stalin is bekender dan Erdogan

Dr McGonagle wees mij vorige week op deze wat oudere maar toch opvallende arresten. Het EHRM oordeelt daarin feitelijk dat Stalin bekender is dan Erdogan. Dat is van belang omdat het recht op privacy afneemt naarmate iemand bekender wordt.

Privacy en bekende personen

Bekende personen hebben minder privacy dan de gewone burger. Dat komt omdat het recht op privacy afhankelijk is van de gedragingen van een persoon. Wie een meer publieke functie bekleedt neemt daarbij op de koop toe dat het publiek een mening over hem/haar heeft. De persoon doet, als het ware, gedeeltelijk afstand van het recht op privacy.

Dat wil niet zeggen dat bekende personen helemaal geen privacy hebben. Een inbreuk op de privacy moet namelijk altijd wél een doel hebben en in verhouding staan met dat doel. Meer specifiek moet het publiek een ‘right to know’ hebben. Niet de bedoeling is dat de privacy alleen geschonden wordt om de nieuwsgierigheid van het publiek te bevredigen. Bijvoorbeeld details over het seksleven van de prins van Monaco en de Finse Minister-president mogen niet gepubliceerd worden, net zoals de hockey-trainingen van Prinses Amalia. Het huwelijk van twee Noorse beroemdheden mag dan weer wel; een huwelijk is namelijk per definitie een openbare gelegenheid.

Er is echter geen harde scheidslijn tussen bekende en niet-bekende personen. Iemand wordt bekender naarmate deze meer op de voorgrond treedt. Met name als iemand een publieke functie bekleedt zal zijn privacy daaronder lijden.

Erdogan en het EHRM

De Turkse Journalist Tusalp schreef in 2005 en 2006 een aantal kritische artikelen over de toenmalige premier Recep Tayyip Erdogan. Erdogan was daar niet bepaald van gediend en vorderde schadevergoeding, welke schadevergoeding door de Turkse rechter werd toegewezen. Tot zover niets verrassends.

De kwestie kwam voor het EHRM, die oordeelde dat Erdogan als premier een “very high-ranking politician” is en om die reden de nodige kritiek moet dulden. Het hof voegt daar wél aan toe dat zelfs controverisiele politici bescherming genieten van het verdrag.

Erdogan is “a very high-ranking politician”

 

Het EHRM over Stalin

De kwestie over Stalin is wat meer bijzonder. In 2004 maakte de kleinzoon van Jozef Stalin bezwaar tegen een artikel over zijn grootvader. In het artikel werd Stalin als bloeddorstig monster weggezet.

De kleinzoon wendde zich tot het EHRM omdat hij vond dat zijn recht op privacy geschonden was omdat zijn grootvader op die manier werd bejegend. De uitkomst van deze procedure laat zich makkelijk raden.

Het EHRM overweegt dat het recht op privacy niet overdraagbaar is. Wanneer iemand dood is kunnen zijn nabestaanden dus niet namens de overledene optreden. Wél kan het recht op privacy van de nabestaande zélf worden aangetast wanneer de beschuldigingen zó ernstig zijn dat daarmee de reputatie van de nabestaande zélf wordt aangetast. Zie ook dit artikel.

Het EHRM overweegt dat Stalin “world famed public figure” is.

Het hof overweegt echter dat Jozef Stalin a “world famed public figure” is. Het artikel is om die reden toelaatbaar, ook al staan er grove bewoordingen in.

Tot slot

Het is duidelijk: een “world famed public figure” is bekender dan “a very high ranking politician”, al was Erdogan op dat moment nog premier en is hij nu natuurlijk als president nog bekender.

In de praktijk zal het verschil in bekendheid weinig uitmaken. Beide politici zijn zo bekend dat ze behoorlijk wat kritiek moeten dulden. Wel is het zo dat de maatschappelijke positie van een persoon een grote invloed heeft op het recht op privacy. Die invloed gaat geleidelijk. Zo zal de minister-president meer moeten dulden dan een gemeenteraadslid van de gemeente Westervoort, die weer meer zal moeten dulden dan de gewone man.

Licentie

Creative Commons-Licentie
Lexxit Knowledge van Lexxit is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding-NietCommercieel-GelijkDelen 3.0 Unported-licentie.
Gebaseerd op een werk op www.lexx-it.nl.

Lexxit geeft vrijblijvend advies over uw casus!

Meld internetmisbruik