Een schadevergoeding bij smaad, laster en onrechtmatige uitingen.

Onrechtmatige berichten op internet kunnen gemakkelijk schade veroorzaken. Zo kan gedacht worden aan reputatieschade, omzetverlies, ontslag of moeite met het vinden van werk etc. etc. Ontstane schade kan in bepaalde gevallen verhaald worden op de dader. Lexxit legt uit wat schade is en hoe het verhaald kan worden.

Wat is schade?

Schade is, kort gezegd, het negatieve gevolg van een handeling of nalaten. Schade kan een direct gevolg zijn, bijvoorbeeld reputatieschade maar ook een indirect gevolg, bijvoorbeeld een ontslag door de ontstane reputatieschade. Om te bepalen of de schade het gevolg is van de handeling wordt gekeken naar of het nadeel zich had voorgedaan zonder dat de handeling had plaatsgevonden. Vervolgens wordt gekeken naar de omvang van het nadeel.

NB. Over het stellen en bewijzen van schade zijn bibliotheken vol geschreven. Dit artikel gaat hier dan ook niet over uitweiden. In plaats daarvan wordt gekeken naar vormen van schade, hoe deze schade verhaald kan worden en veelvoorkomende schade bij smaad en laster.

Schade kan bestaan uit materiële schade en immateriële schade. Hieronder worden deze begrippen kort uitgelegd.

Materiële schade ex art. 6:96 BW

Materiële schade is vermogensschade. Bijvoorbeeld omzetverlies, gederfde inkomsten door een ontslag, incassokosten, maar ook verlies in merkwaarde, hogere verzekeringspremies, kosten om schade vast te stellen en kosten om schade te beperken. Onder laatstgenoemde kosten kunnen bijvoorbeeld kosten voor herstel van een reputatie vallen (bijv. SEO en advertenties). Ook toekomstige schade kan, op grond van 6:105 BW voor vergoeding in aanmerking komen.

Immateriële schade ex art 6:106 BW.

Immateriële schade bestaat uit nadeel dat niet uit vermogensschade bestaat. Een handeling kan dus zowel materiële als immateriële schade veroorzaken. Wanneer iemand bijvoorbeeld een ernstig ongeluk meemaakt valt een ziekenhuisrekening (=vermogensschade) onder materiële schade en het opgelopen trauma onder immateriële schade. Volgens de Wet (art. 6:106 BW) komt immateriele schade in drie gevallen in aanmerking voor vergoeding:

  1. Als de dader het oogmerk had om de schade te veroorzaken: In dit geval moet worden aangetoond dat de schade willens en wetens is veroorzaakt.
  2. Als het slachtoffer in zijn persoon is aangetast: Smadelijke, lasterlijk en beledigende uitingen worden gezien als een inbreuk op het recht op persoonlijke levenssfeer (art. 8 EVRM) en vallen hier meestal onder.
  3. Als de nagedachtenis van een overleden familielid wordt aangetast: Op basis hiervan kunnen nabestaanden de eer en goede naam van hun overleden familieleden beschermen.

De schadevergoeding bij laster en smaad.

Een schadevergoeding wordt over het algemeen uitgedrukt in geld (6:103 BW). Een schadevergoeding kan echter ook een andere vorm aannemen, dit moet dan wel specifiek worden gevorderd. Een voorbeeld is een spijtbetuiging naar het slachtoffer. Als de dader vervolgens geen spijt betuigt moet een vervangende schadevergoeding in geld betaald worden.

De hoogte van de schadevergoeding wordt door de rechter bepaald (art. 6:97 BW). Dit kan worden aangetoond door het leveren van bewijs. Als de omvang van de schade niet duidelijk blijkt uit het geleverde bewijs kan de rechter deze schatten. Ook kan de rechter een deskundige benoemen die de omvang van de schade bepaald.

Tot slot kan een rechter de schadevergoeding ook matigen als dit hem redelijk lijkt. Bijvoorbeeld als een particulier veroordeeld wordt tot een schadevergoeding van enkele miljoenen. In praktijk zijn rechters hier echter terughoudend in.

Het verhalen van schade bij smaad, laster en onrechtmatige uitingen.

Schade kan zowel in het civiele recht als in het strafrecht worden verhaald. Beide methoden hebben hun voor en nadelen. Hieronder worden deze kort beschreven.

De schadevergoeding in het strafrecht ( 51a Sv.)

Smaad, laster en belediging zijn strafbare feiten, hiervoor kan iemand dus vervolgd worden door het Openbaar Ministerie. Ingevolge artikel 51a Sv. kan iemand die schade heeft geleden door een strafbaar feit zich als benadeelde partij in het strafproces voegen. Als de dader veroordeeld wordt kan beoordeelt de rechter vervolgens of het slachtoffer recht heeft op een schadevergoeding. Het CJIB is vervolgens verantwoordelijk voor de inning van deze schadevergoeding. Als de dader de vergoeding niet betaalt wordt hij in hechtenis genomen, de schadevergoeding moet dan overigens alsnog betaald worden.

In praktijk wordt een schadevergoeding bij smaad, laster en belediging maar weinig toegekend. Dit komt voornamelijk omdat er alleen bij veroordeling een schadevergoeding wordt toegekend. Zelfs als iemand veroordeeld wordt moet nog worden aangetoond worden dat er daadwerkelijk schade veroorzaakt is.

De schadevergoeding in het civielrecht.

Bij een onrechtmatige uiting (smaad en laster) is de dader gehouden eventuele schade door die uiting te vergoeden (art. 6:95 BW.). Hiervoor kan een procedure gestart worden bij de rechtbank. Voor zo’n procedure gestart wordt moet de kans van slagen onderzocht worden, het voeren van deze procedure brengt immers kosten met zich mee. Van belang daarbij is de vraag hoe de schade bewezen kan worden en of de dader de schade ook daadwerkelijk kan en wil vergoeden.

In een Kort Geding procedure wordt over het algemeen geen schadevergoeding toegekend. Alleen als kan worden aangetoond dat een spoedeisend belang bestaat bij een voorschot op de schadevergoeding wordt in bepaalde gevallen een voorschot op de schadevergoeding toegewezen.

Kan dit artikel gebruikt worden in een juridische procedure?

Dat is onwaarschijnlijk. Om dit artikel voor consumenten leesbaar te maken is namelijk wat van de juridische precisie geofferd. Het is voor niet-juristen bovendien niet eenvoudig om de juridische accenten in een casus te herkennen. Dat is vergelijkbaar met het bouwen van een huis op basis van een schetstekening.

Dit artikel is voornamelijk bedoeld om een algemeen beeld te geven van de juridische aspecten van het internet. Lexxit raadt dan ook af om op basis van dit artikel enige juridische stappen te ondernemen. Dat kan veel schade veroorzaken.

Juridische ondersteuning tegen laster en smaad.

Lexxit Direct biedt professionele ondersteuning bij juridische handhaving tegen laster en smaad. Klik op de knop hieronder voor meer informatie. Via dezelfde knop kunt u een casus aan Lexxit voorleggen. Lexxit beoordeelt uw casus en geeft vervolgens vrijblijvend advies.

Licentie

Creative Commons-Licentie
Lexxit Knowledge van Lexxit is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding-NietCommercieel-GelijkDelen 3.0 Unported-licentie.
Gebaseerd op een werk op www.lexx-it.nl.

Lexxit geeft vrijblijvend advies over uw casus!

Meld internetmisbruik