Een redelijk belang in de zin van het portretrecht.

Een geportretteerde kan zich verzetten tegen de publicatie zonder toestemming van een portret dat zonder opdracht gemaakt is. Dit kan alleen als de geportretteerde daarbij een redelijk belang heeft. Uit jurisprudentie blijkt wat er onder een redelijk belang wordt verstaan.

Een redelijk belang ex art. 12 Auteurswet.

Een geportretteerde heeft al snel een belang bij het voorkomen van publicatie. Bijvoorbeeld het enkele feit dat hij/zij dit niet prettig vindt. Daarom is vastgesteld dat dit belang ook redelijk moet zijn. Dit houdt in dat er wordt gekeken of het belang ook redelijk is ten opzichte van diegene die de foto wil publiceren. Kortom, er wordt een belangenafweging gemaakt.

In jurisprudentie wordt onderscheid gemaakt tussen twee belangen: het privacy-belang en het commercieel belang. Een beroep op het ene belang sluit overigens het andere belang niet uit.

Het privacy-belang (art. 8 EVRM).

De Hoge Raad heeft bepaald dat iemand in beginsel een redelijk belang heeft tegen publicatie als hij daardoor in zijn privé-sfeer wordt geraakt. Of iemand in zijn privé-sfeer geraakt wordt hangt af van de omstandigheden van het geval. Als iemand bijvoorbeeld zelf in de openbaarheid treedt zal hij minder snel in zijn privé-sfeer geraakt worden. Een foto op straat maakt dus minder inbreuk dan een foto thuis. Ook beroemdheden hebben overigens een privé-sfeer, al reikt die minder ver dan die van normale personen. Ook zijn intieme foto’s al vrij snel een inbreuk. De context van een foto is ook van belang. Als een portret in een smadelijke of lasterlijke context gebruikt wordt maakt deze sneller een inbreuk op het privacy-belang van de geportretteerde. In beginsel is er een redelijk belang als een portret voor een commercieel doel gebruikt wordt. Bijvoorbeeld in een reclame campagne.

Het commercieel belang.

Bepaalde beroemdheden zijn, door hun beroep, zo bekend dat hun portret geld waard is. In dat geval is sprake van een verzilverbare populariteit. Als iedereen hun portret zonder vergoeding zou kunnen publiceren zouden zij niet meer betaald worden voor hun portret. Zij worden dan in hun zakelijke belangen geschaad. Om die reden kunnen beroemdheden zich vaak beroepen op een commercieel belang in verband met het portretrecht.

Dit commercieel belang valt in beginsel weg zodra een redelijke vergoeding wordt aangeboden voor de publicatie. Als de geportretteerde de redelijke vergoeding weigert kan hij de publicatie dus niet meer op grond van een commercieel belang tegenhouden. Er kan natuurlijk wel getwist worden over de redelijkheid van een vergoeding, dit wordt per geval bepaald.

De belangenafweging (Portretrecht vs Vrijheid van meningsuiting art 10 EVRM).

De publicatie van een portret valt onder de vrijheid van meningsuiting en informatievrijheid. Het tegengaan van een publicatie vormt dan ook automatisch een inbreuk op het recht van vrijheid van meningsuiting. Welk recht zwaarder weegt wordt bepaald door een belangenafweging. Zo is van belang in hoeverre de foto een inbreuk maakt op de privacy, of er een maatschappelijk belang wordt gediend met de publicatie, hoe groot dat maatschappelijk belang is, of het bericht op waarheid is gebaseerd en of het noodzakelijk was om het portret weer te geven. Bij dat laatste wordt ook gekeken of een minder verregaande inbreuk ook mogelijk was, bijvoorbeeld door de afbeelding onherkenbaar te maken.

Kan dit artikel gebruikt worden in een juridische procedure?

Dat is onwaarschijnlijk. Om die artikel voor consumenten leesbaar te maken is namelijk wat van de juridische precisie geofferd. Het is voor niet-juristen bovendien niet eenvoudig om de juridische accenten in een casus te herkennen. Dat is vergelijkbaar met het bouwen van een huis op basis van een schetstekening.

Dit artikel is voornamelijk bedoeld om een algemeen beeld te geven van de juridische aspecten van het internet. Lexxit raadt dan ook af om op basis van dit artikel enige juridische stappen te ondernemen. Dat kan veel schade veroorzaken.

Juridische handhaving portretrecht.

Lexxit Direct biedt juridische handhaving op het internet. Via de knop hieronder vindt u meer informatie over Lexxit Direct en heeft u de mogelijkheid om uw casus aan Lexxit voor te leggen. Lexxit geeft vervolgens vrijblijvend advies over uw casus.

Lexxit Direct portretrecht.

Licentie

Creative Commons-Licentie
Lexxit Knowledge van Lexxit is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding-NietCommercieel-GelijkDelen 3.0 Unported-licentie.
Gebaseerd op een werk op www.lexx-it.nl.

Lexxit geeft vrijblijvend advies over uw casus!

Meld internetmisbruik