Het recht om vergeten te worden is hot. Sinds mei 2014 is het ‘vergeet mij’-formulier meer dan honderdduizend keer ingevuld. Er bestaat echter veel onduidelijkheid over de reikwijdte van dat recht en de toepassing daarvan. Vorige week heeft Working Party 29, de privacy-organisatie van de Europese Unie, guidelines uitgeven met betrekking tot het dat recht.

Article 29 Working Party guidelines: niet verbindend, wel nuttig.

De Article 29 Working Party adviseert op het gebied van privacy en databescherming. De guidelines die zij uitgeeft zijn in principe bedoeld voor lokale privacywaakhonden, zoals het CBP in Nederland. De bedoeling is dat de guidelines zorgen voor een min of meer uniforme handhaving van het recht om vergeten te worden.

De guidelines hebben geen directe wettelijke werking. Private partijen, zoals Google, hoeven zich dan ook niet aan de guidelines te houden. Overtreding van de guidelines zal echter al snel leiden tot handhaving en boetes vanuit het CBP. In die zin hebben de guidelines wel indirecte werking. De guidelines zijn bovendien een sterk argument in een civiele procedure tussen Google en particulieren. Een rechter zal namelijk snel geneigd zijn de guidelines te volgen.

Kortom, de guidelines zijn niet verbindend, maar wel nuttig. Enerzijds omdat ze duidelijkheid bieden over de reikwijdte van het recht om vergeten te worden. De particulier kan aan de hand van de guidelines gemakkelijk bepalen of Google een verzoek terecht afwijst. Wanneer Google een verzoek afwijst in strijd met de guidelines heeft de particulier bovendien een sterk argument in de rechtszaal.

Hoever gaat het recht om vergeten te worden volgens de guidelines?

De guidelines beantwoorden een aantal belangrijke vragen.

Is verwijdering regel of uitzondering?

Een belangrijk discussiepunt betreft de reikwijdte van het recht om vergeten te worden. Zoekmachines zoals Google zouden het liefst zien dat ze alleen bij uitzondering hoeven te verwijderen, een ‘nee, tenzij’-beleid. De guidelines zijn daar duidelijk over. In beginsel gaat de privacy voor. Zoekmachines moeten dus verwijderen, tenzij er bijzondere redenen zijn waarom het publiek een groot belang heeft om de informatie via de zoekmachine te ontvangen. Dat is met name afhankelijk van de rol die de persoon speelt in het publieke leven. Beroemde personen zullen dus in de regel pech hebben.

Kunnen ook rechtmatige websites verwijderd worden?

Ook websites die op zichzelf wel rechtmatig zijn kunnen voor verwijdering in aanmerking komen. Dat komt omdat de privacy-inbreuk van een zoekopdracht groter is dan die van een website. Een zoekopdracht naar een persoon geeft namelijk een compleet beeld van een persoon. De resultaten vertellen daarom veel over een persoon.

Welke zoektermen moeten vergeten worden?

Het recht om vergeten te worden is volgens de guidelines beperkt tot de naam van de betrokkene. Een zoekmachine hoeft dus niet de volledige pagina uit haar resultaten te verwijderen. Het is voldoende als de resultaten niet meer worden weergegeven wanneer gezocht wordt met de naam van de betrokkene. Daarmee onderstrepen de guidelines de beperkte werking van dit recht.

Overigens kunnen bij die beperking wel kanttekeningen geplaatst worden. Hoe zit het bijvoorbeeld met andere persoonsgegevens, zoals een telefoonnummer of e-mailadres? Wat als de omschrijving bij een zoekresultaat persoonsgegevens bevat?

Bestaat er een motivatieplicht?

De guidelines onderstrepen bovendien de motivatieplicht van zoekmachines. Een verzoek moet goed gemotiveerd afgewezen worden. Op dit moment gebruiken zoekmachines vaak standaardafwijzingen. Volgens de guidelines moet duidelijk uit de afwijzing echter blijken welke belangenafweging in dat specifieke geval gemaakt is.

Mag de zoekmachine waarschuwen voor vergeten resultaten?

Zoekmachines laten nu waarschuwingen zien wanneer zoekresultaten verwijderd zijn. Dat mag volgens de guidelines alleen wanneer op geen enkele manier duidelijk is wie om verwijdering heeft verzocht. Ook mogen zoekmachines in principe niet de website die verwijderd is waarschuwen.

De beoordelingscriteria bij het recht om vergeten te worden.

In de guidelines worden een dertiental beoordelingscriteria gegeven voor individuele gevallen. De beoordelingscriteria zijn onderdeel van een belangenafweging. Per geval kunnen een of meerdere van gebruikt worden om een beslissing te rechtvaardigen.

  1. Heeft het zoekresultaat betrekking op een natuurlijk persoon en wordt dit resultaat weergegeven wanneer naar de naam wordt gezocht? Het recht om vergeten te worden heeft alleen betrekking op natuurlijke personen en dan in het bijzonder de naam van die persoon. Overigens vallen bijnamen, andere spellingsvormen en gedeeltes van een naam hier ook onder.
  2. Speelt de betrokkene een rol in het publieke leven? Het publieke leven betreft onderwerpen van publiek debat. Dus niet alleen filmsterren vallen hieronder maar ook mensen die betrokken zijn bij omvangrijke schandalen zoals de bouwfraude, het liborschandaal, politici etc. etc.
  3. Is de betrokkene meerderjarig? Informatie over minderjarigen wordt extra beschermd. Slechts bij uitzondering mag die gepubliceerd blijven.
  4. Is de data accuraat? Misleidende resultaten zullen sneller verwijderd kunnen worden. Hierbij is ook van belang of de informatie wordt gepresenteerd als een feit of als een mening. De betrokkene moet voldoende informatie bieden om te bewijzen dat de informatie evident misleidend is.
  5. Is de data relevant en niet onnodig kwetsend? De relevantie van de data heeft te maken met de leeftijd daarvan. Informatie is onnodig kwetsend wanneer deze smadelijk, lasterlijk is of aanzet tot haat tegen de betrokkene.
  6. Betreft het bijzondere persoonsgegevens? Bijzondere persoonsgegevens bevatten informatie over geloof, seksualiteit, gezondheid en verdenking van strafrechtelijke feiten.
  7. Is de data up to date? Persoonsgegevens mogen niet langer verwerkt worden dan strikt noodzakelijk. Oude resultaten zullen dus sneller voor verwijdering in aanmerking komen.
  8. Veroorzaakt het resultaat vooroordelen ten opzichte van de betrokkene? Negatieve insinuaties zullen op deze grond sneller voor verwijdering in aanmerking komen.
  9. Zijn de zoekresultaten gevaarlijk voor betrokkene? Bijvoorbeeld gevaar in de zin van stalking of identiteitsdiefstal.
  10. Is de informatie met toestemming van de betrokkene openbaar gemaakt? Zelfs als de betrokkene in eerste instantie de informatie openbaar gemaakt heeft kan hij de toestemming altijd intrekken.
  11. Is de originele content door een journalist gepubliceerd? De guidelines benadrukken dat dit op zichzelf niet voldoende is om een verzoek af te wijzen. Ook krantenartikelen komen dus voor verwijdering in aanmerking.
  12. Is de informatie gepubliceerd op grond van een wettelijke verplichting? Denk bijvoorbeeld aan een kieslijst.
  13. Heeft de informatie betrekking op een strafrechtelijk vergrijp? De guidelines geven aan dat dit per land verschillend kan zijn. In Nederland wordt deze informatie aangemerkt als bijzondere persoonsgegevens en zal deze meestal verwijderd moeten worden. Ook de ernst en de leeftijd van het delict is van belang.

Juridische ondersteuning bij het ontgooglen.

Lexxit Direct biedt professionele ondersteuning bij juridische handhaving bij het verwijderen van zoekresultaten. Klik op de knop hieronder voor meer informatie. Via dezelfde knop kunt u een casus aan Lexxit voorleggen. Lexxit beoordeelt uw casus en geeft vervolgens vrijblijvend advies.

Lexxit Laster en Smaad

Licentie

Creative Commons-Licentie
Lexxit Knowledge van Lexxit is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding-NietCommercieel-GelijkDelen 3.0 Unported-licentie.
Gebaseerd op een werk op www.lexx-it.nl.

Lexxit geeft vrijblijvend advies over uw casus!

Meld internetmisbruik