Andermans foto op Facebook plaatsen, mag dat? (Auteursrecht).

Een bericht op Facebook en Twitter wordt zoveel leuker met een goede foto erbij. Bij gebrek aan leuke zelfgemaakte foto’s is het gemakkelijk om even de foto van een ander via het Google Afbeeldingen te “lenen”. Dat “lenen” wordt volgens de Auteurswet echter weer gezien als “verveelvoudigen” of “openbaarmaking”, en daarvoor is toestemming van de rechthebbende nodig.

Voor particulieren en bedrijven lijkt dit een “ver van mijn bed show”, tot het moment dat een brief van een advocaat op de deurmat valt met het verzoek de afbeelding offline te halen én tot dan toe gemaakte juridische kosten te vergoeden á €2.500,-. Dit alles binnen vier dagen anders volgt een procedure. Wie op Google zoekt naar Auteursrecht brief en advocaat komt genoeg verhalen uit de praktijk tegen.

Dat wil natuurlijk niemand. Daarom is het handig om goed na te denken over het gebruik van afbeeldingen op uw social media account. In dit artikel leest u meer over de juridische gevolgen van het “lenen” van een leuk plaatje.

Het auteursrecht, afbeeldingen en het internet.

Een afbeelding valt onder de Auteurswet. De maker van een afbeelding is automatisch exclusief auteursrechthebbende over die afbeelding. Dat wil zeggen dat een afbeelding niet zonder toestemming van de maker openbaar mag worden gemaakt.

Het verspreiden van een plaatje op het internet wordt gezien als een openbaarmaking. Openbaarmaken zonder toestemming is een inbreuk op het auteursrecht van de maker en daarom onrechtmatig tegen die laatste. De maker kan daarom via art. 6:162 BW schadevergoeding eisen.

Een auteursrechtelijke procedure verliezen is bijzonder vervelend vanwege de proceskosten. In het auteursrecht kan men namelijk veroordeeld worden voor de gehele proceskosten van de andere partij. Dat loopt al snel op, een eenvoudig Kort Geding verliezen kost al gauw € 6.000,- aan proceskosten. nb. In een normale procedure worden de verschuldigde proceskosten bepaald via een staffeltarief en bedragen deze vaak een schijntje van de werkelijke kosten.

Internationaal auteursrecht en forumshoppen.

Een tweede aspect waar rekening mee gehouden moet worden is de internationale werking van het internet. Omdat het internet wereldwijd is kan het auteursrecht van een afbeelding ook bij een buitenlandse partij rusten. U kunt daarom ook door een buitenlandse partij voor de rechter gedaagd worden. De internationale werking van het internet leidt er ook toe dat in het buitenland schade ontstaat, u kunt dan ook in het buitenland voor de rechter worden gedaagd.

Een internationale rechtszaak is vaak gecompliceerder dan rechtszaak in Nederland. U krijgt immers te maken met ander recht, moet een buitenlandse advocaat in de arm nemen en moet mogelijk in een andere taal procederen. Zo begint u in feite met 0-1 achterstand. De tegenpartij weet dat ook en maakt daar natuurlijk graag gebruik van, dit wordt ook wel forumshoppen genoemd.

Afbeeldingen op social media en licenties.

Voorop staat dat u zelf verantwoordelijk bent voor afbeeldingen die u op social media plaatst, ook als deze afbeeldingen later door derden verspreid worden.

Maar hoe zit het dan met het delen van content binnen social media? Alle content binnen bijvoorbeeld Facebook is immers auteursrechtelijk beschermd. Het delen van content is een verspreiding en daarvoor is toestemming nodig van de rechthebbende.

Dit probleem wordt door Facebook en Twitter opgelost met een bepaling in hun algemene voorwaarden. In deze algemene voorwaarden staat namelijke dat de gebruiker, door content te plaatsen, een ongelimiteerde licentie afgeeft om deze content binnen het sociale medium te gebruiken. De licentie loopt af op het moment dat u de content verwijdert, tenzij deze content door een andere gebruiker gedeeld wordt.

U kunt dus veilig afbeeldingen binnen een social medium delen. Een Facebookafbeelding op Twitter gebruiken valt natuurlijk niet meer onder de licentie, de licentie geldt immers alleen voor gebruik binnen Facebook.

Waarom u beter geen Stockfoto’s kunt gebruiken.

Op het internet zijn veel databases te vinden waarin zogenaamde stockfoto’s staan. Voor een relatief laag bedrag, of op basis van een abonnement, krijgt u een licentie om een bepaalde foto te gebruiken.

Dit lijkt een goede mogelijkheid om vrij goedkoop toch goede foto’s te kunnen gebruiken bij uw social media bericht. Schijn bedriegt echter. De meeste stockfoto-licenties geven de gebruiker namelijk niet het recht om zelf sublicenties te verstrekken. Zoals hierboven geschreven verstrekt de Social Media gebruiker automatisch een (sub-)licentie op het moment dat hij een afbeelding op internet zet. Als u de afbeelding dus op social media zet, verstrekt u een sublicentie en handelt u in strijd met de licentie op de stockfoto.

Nog meer Auteursrecht.

De auteurswet kent een aantal bijzondere bepalingen waarop de gebruiker van een afbeelding zich zou kunnen beroepen. Bijvoorbeeld de persexceptie en het citaatrecht. Hieronder wordt even kort uitgelegd waarom een beroep op deze bijzondere bepalingen meestal niet mogelijk is.

De Persexceptie is meestal niet van toepassing op social media.

Een beperking van het auteursrecht is de persexceptie. De persexceptie houdt in dat nieuwsmedia elkaars nieuwsberichten mogen overnemen zonder dat de maker zich daartegen op basis van het auteursrecht kan verzetten. De meeste social media accounts zullen zich echter niet op de persexceptie kunnen beroepen omdat alleen nieuwsorganen zich kunnen beroepen op de persexceptie. Dat wil niet zeggen dat alleen een krant of nieuwsredactie een beroep kan doen op de persexceptie. Op het internet zijn er immers talloze online nieuwswebsites te vinden die niet onder de traditionele media vallen. Het criterium is dat een nieuwsorgaan primair gericht moet zijn op het nieuwsvoorziening om een aanspraak te kunnen maken op de persexceptie. Het spreekt voor zich dat de meeste social media accounts zich niet primair op nieuwsvoorziening richten en zich hier dus niet op kunnen beroepen.

De accounts die een beroep willen doen op de persexceptie zijn overigens wel verplicht om een bronvermelding bij hun afbeelding te plaatsen.

Het citaatrecht is meestal ook niet van toepassing op social media.

Een tweede beperking van het auteursrecht is het citaatrecht. De auteurswet staat het namelijk toe om te citeren uit een voorgaand werk. Ook een afbeelding kan geciteerd worden, bijvoorbeeld als men in een artikel een schilderij beoordeelt dan is het toegestaan om een klein plaatje van het schilderij te plaatsen. Het beeldcitaat is echter aan zeer strenge voorwaarde onderworpen. Een beeldcitaat is alleen toegestaan als: “het beeld inhoudelijk bij de tekst past” én “het beeld niet slechts als versiersel dient en niet als verkapte exploitatie van het beeld”.

Kort gezegd is het dus wel toegestaan om een afbeelding van een schilderij bij een bericht over dat schilderij te plaatsen maar niet om een afbeelding van een willekeurige hond bij een bericht over honden te plaatsen.

Het portretrecht op social media.

Social Media gebruikers die afbeeldingen van mensen gebruiken moeten ook rekening houden met het portretrecht. Een portret is een afbeelding waarop een persoon herkenbaar is afgebeeld. De geportretteerde heeft het recht om de verspreiding van een portret tegen te houden mits hij daartoe een redelijk belang heeft. Lees hier meer over het portretrecht.

Kan dit artikel gebruikt worden in een juridische procedure?

Dat is onwaarschijnlijk. Om die artikel voor consumenten leesbaar te maken is namelijk wat van de juridische precisie geofferd. Het is voor niet-juristen bovendien niet eenvoudig om de juridische accenten in een casus te herkennen. Dat is vergelijkbaar met het bouwen van een huis op basis van een schetstekening.

Dit artikel is voornamelijk bedoeld om een algemeen beeld te geven van de juridische aspecten van het internet. Lexxit raadt dan ook af om op basis van dit artikel enige juridische stappen te ondernemen. Dat kan veel schade veroorzaken.

Juridische handhaving auteursrecht.

Lexxit Direct biedt juridische handhaving op het internet. Via de knop hieronder vindt u meer informatie over Lexxit Direct en heeft u de mogelijkheid om uw casus aan Lexxit voor te leggen. Lexxit geeft vervolgens vrijblijvend advies over uw casus.

Lexxit Direct

 

Licentie

Creative Commons-Licentie
Lexxit Knowledge van Lexxit is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding-NietCommercieel-GelijkDelen 3.0 Unported-licentie.
Gebaseerd op een werk op www.lexx-it.nl.

Lexxit geeft vrijblijvend advies over uw casus!

Meld internetmisbruik