Kunnen kinderen hun ouders aanklagen vanwege babyfoto’s op Facebook?

Een journalist van het NRC stelde die vraag deze week aan Lexxit. Dit is een link naar het artikel daarover. De journalist vroeg dit omdat in Frankrijk commotie is ontstaan over het publiceren van kinderfoto’s op internet. Dit zou zelfs strafbaar zijn gesteld in Frankrijk.

Het korte antwoord is “ja”. Kinderen hebben namelijk recht op privacy en kunnen als zodanig aanspraak maken op hun portretrecht.

Kinderen en het portretrecht.

Volgens het portretrecht kan een geportreteerde bezwaar maken tegen de verspreiding van een foto, wanneer hij/zij daarbij een redelijk belang heeft.

Het kind heeft in principe belang bij bescherming van zijn recht op privacy, zeker gezien hun kwetsbare positie. Toch krijgt hun belang niet altijd voorrang. De ouders hebben namelijk ook recht op vrijheid van meningsuiting. Uiteindelijk weegt de rechter beide belangen tegen elkaar af en bepaalt of een foto verwijderd moet worden. Daarbij wordt onder andere gekeken naar de foto zelf en de context waarin deze is geplaatst.

Het publiceren van een Facebookfoto heeft verregaande consequenties. Door publicatie geeft men een licentie aan alle Facebookgebruikers om deze foto te delen. Dat wil zeggen dat de oorspronkelijk plaatser de foto alleen met grote moeite verwijderd krijgt. Het is dus niet zo gemakkelijk om een baby-foto weer van Facebook te halen.

Laten wij een extreem voorbeeld nemen. Een Britse ouder plaatste een foto waarop haar drie jarige zoon ‘coke’ snuift. Onder de foto stond: “mom and dad’s little junky”. De foto ging viral en de jongen was landelijk nieuws. Dit is een goed voorbeeld waarbij het kind een duidelijk belang heeft om de foto te verwijderen. Het kind zou dan ook zijn ouders aansprakelijk kunnen stellen voor de verspreiding daarvan.

“Een Britse ouder plaatste een foto waarop haar drie jarige zoon ‘coke’ snuift”

Er is een praktisch probleem. Een kind is tot zijn 18e handelingsonbekwaam. Dat betekent dat het alleen kan procederen wanneer de ouders (of een voogd) als vertegenwoordiger optreden. Het is onwaarschijnlijk dat een ouder zichzelf aanklaagt namens het kind. Wél kan het kind de rechter verzoeken een bijzonder curator aan te stellen, die vervolgens het kind vertegenwoordigt.

Het kind kan zijn ouders wel ná zijn 18e aansprakelijk stellen. Bijvoorbeeld omdat zijn toekomstige werkgevers de “beschamende” baby-foto’s ook kunnen zien. Belangrijk in dat geval is wel de verjaring. Een onrechtmatige daad verjaart binnen vijf jaar na bekendheid. Het drie-jarige jongetje zal dus waarschijnlijk pech hebben.

Facebook is nog niet zo oud, de meeste ‘baby-foto-slachtoffers’ moeten nog volwassen worden. De eerste procedures zullen dus nog wel even op zich laten wachten.

Franse ouders de cel in voor Facebookfoto’s van hun kinderen?

De Daily Mirror kopte deze week dat Franse ouders zelfs één jaar de cel in kunnen gaan wanneer zij baby-foto’s op Facebook zetten. Dat bericht zorgde voor enige commotie in binnen- en buitenland. (1), (2) en (3).

In werkelijkheid valt het allemaal wel mee. Volgens Frans recht is  het opzettelijk schenden van iemands privacy inderdaad strafbaar. Hieronder valt ook het verspreiden van een portretfoto op Facebook zonder toestemming. In theorie zou een ouder dus in de cel kunnen belanden.

Volgens dezelfde wet is privacyschending niet meer strafbaar wanneer het slachtoffer toestemming geeft. Omdat kinderen handelingsonbekwaam zijn kan een ouder zichzelf toestemming geven een foto te plaatsen. Belangrijker nog is dat ook de Franse ouders zich kunnen beroepen op hun vrijheid van meningsuiting. Een straf op het verspreiden van foto’s is een beperking van de vrijheid van meningsuiting. Zo’n beperking moet, volgens art. 10 EVRM, altijd in verhouding staan met de inbreuk. Het verspreiden van baby-foto’s, hoe gênant ook voor de kinderen, is vrijwel nooit zo ernstig dat een celstraf proportioneel is.

Kortom, de celstraf voor Facebookfoto’s lijkt meer bangmakerij dan een reëel risico.

Licentie

Creative Commons-Licentie
Lexxit Knowledge van Lexxit is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding-NietCommercieel-GelijkDelen 3.0 Unported-licentie.
Gebaseerd op een werk op www.lexx-it.nl.

Lexxit geeft vrijblijvend advies over uw casus!

Meld internetmisbruik